Pravite li ove greške tokom rezidbe voćaka?

U poljoprivredi ništa ne treba raditi “tek tako” ili napamet, stručnjaci iz ove oblasti su napisali veliki broj knjiga na ovu tematiku, čitajte!
                               Zapamtite: Bolje spriječiti, nego liječiti!

Ovu priliku koristimo da Vam ukažemo na neke od najčešćih grešaka koje se rade prilikom rezidbe kod novih voćara ili onih koji to pokušavaju postati.
Prva greška koja se napravi je prilikom samog podizanja voćnjaka, odnosno kada se sadnica ne posadi pravilno. Prilikom sadnje se ne vodi računa da kalem (spojno mjesto podloge i sorte) bude na potrebnoj visini iznad nivoa zemlje. Kod okulanata, odnosno sadnica bez prevremenih grančica kalem mora da bude 8-10 cm iznad nivoa zemlje, dok kod sadnica sa prevremenim grančicama kalem treba da bude 10-15 cm iznad nivoa zemlje.

Posađena sadnica se uglavnom ne prekraćuje na visinu koja je potrebna za formiranje određenog uzgojnog oblika. Najčešće se prekraćuju na mnogo većoj visini ili se čak uopšte ne prekraćuju.

Na ovaj način se u startu otežava izvođenje svih neophodnih pomotehničkih mjera u zasadu, a na ovaj način se sama voćka nepotrebno izdužuje. Kruna kod ovakvih voćaka se formira slobodno, što dodatno otežava izvođenje same rezidbe. U ovakvom slučaju svaka voćka je “priča za sebe” i zahtijeva drugačiji pristup rezidbi u odnosu na prethodnu voćku, sa čime se nepotrebno povećava vrijeme izvođenja same rezidbe.

Prilikom podizanja voćnjaka dovoljno pažnje se ne poklanja o pravilnom rasporedu grana u krošnji. Veoma je izražena pojava da se iz jednog čvora na stablu formira veći broj grana (nerijetko 5-7). U ovakvim zasadima često se dešava da usljed tereta roda ili vremenskih neprilika (jak vjetar ili obilne snježne padavine) dolazi do očenjivanja grana sa stabla. Na ovaj način dolazi do smanjenja rodnog potencijala i iscrpljivanja voćke. Nastale rane se lako mogu inficirati raznim patogenima, a u ekstremnim slučajevima može doći i do propadanja same voćke.

Nepoznavanje rodnih elemenata po voćnim vrstama i nestručno izvedena rezidba dovode do značajnog smanjenja prinosa. Takozvanim “štrickanjem” ili “šišanjem” sa voćaka se ukloni dobar dio rodnih elemenata i time direktno umanjuje očekivan prinos. Posebno kod jabučastih voćnih vrsta je izraženo prekraćivanje jednogodišnjih mladara, što se kod ovih voćnih vrsta nikada ne radi.

Veliki broj proizvođača voća i danas smatra da je sa izvođenjem zimske rezidbe završena ova pomotehnička mjera. Zelena rezidba, koja je isto toliko važna kao i zimska, vrlo rijetko se ili čak uopšte ne primjenjuje u zasadima. Pravilno i pravovremeno izvođenje zelene rezidbe određuje prinos naredne godine, jer se u drugoj polovini vegetacije vrši diferenciranje i razvoj cvjetnih pupoljaka koji sljedeće godine treba da donesu rod. Ukoliko se zelena rezidba ne obavi, ti pupoljci ostaju u sjenci i diferenciranje cvjetnih pupoljaka je znatno smanjeno, što se negativno odražava na rod naredne godine. Previše gusta krošnja pogoduje razvoju biljnih bolesti i štetočina, zrenje plodova je otežano, oni su slabije obojeni u odnosu na karakterističnu boju za gajenu sortu, slabijeg su kvaliteta.

Kvalitetno obavljena zelena rezidba uveliko olakšava izvođenje zimske rezidbe, jer se zelenom rezidbom ukloni i preko 50% grana koje bi se i onako odstranile zimskom rezidbom. Izvođenjem određenih operacija zelenom rezidbom se vrši obnavljanje rodnog drveta i inicira formiranje obrastajućih grančica drugog i trećeg reda, na kojima će se formirati rodni elementi.

U cilju smanjenja prisustva bolesti i štetočina u voćnjaku preporučuje se da se iz zasada svo otpalo lišće, truli plodovi i grane koje se odbacuju zimskom ili zelenom rezidbom, iznosi iz voćnjaka i spaljuje.

Zimsku zaštitu voćnjaka najbolje je obaviti nakon provedene rezidbe jer je na ovaj način smanjen utrošak sredstava za zaštitu, sama voćka se kvalitetnije istretira, a utrošak preparata, koji nisu jeftini, je manji, pa se ostvaruju i značajni finansijski efekti.

Munib Proić dipl.ing.agr.