Prva partizanska jedinica koja se borila za oslobođenje Sarajeva bila je 16. muslimanska brigada

Partizani iz 16. muslimanske udarne brigade Istočnobosanske divizije Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije 5. aprila 1945. godine su prvi ušli u Sarajevo nakon višesatnih borbi za osvajanje posljednjeg neprijateljskog uporišta u zgradi Vijećnice.

Autor: R.D.
Preko Vratnika 16. muslimanska brigada krenula je u oslobašanje Sarajeva

Preko Vratnika 16. muslimanska brigada krenula je u oslobašanje Sarajeva

Oko 18 sati, dijelovi 16. muslimanske brigade su blokirali Nijemce u Vijećnici. Tokom noći, podižu se barikade i vode manje ulične borbe, a u Štab brigade (smješten na Baščaršiji) stiže i poznati vođa sarajevskih ilegalaca Vladimir Perić Valter, koji će ubrzo poginuti.

Ujutro, 6. aprila, kada su se druge jedinice Jugoslavenske armije tek grupisale da uđu u grad, borci 16. muslimanske brigade likvidiraju njemački otpor u Vijećnici, istaknuvši na njoj novu jugoslavensku zastavu sa crvenom petokrakom, što je simbolično označilo oslobođenje Sarajeva od fašizma.

Šesnaesta muslimanska brigada bila je elitna jedinica Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije koja je formirana 21. septembra 1941. u Bukoviku kod Brčkog i učestvovala je u borbama po čitavoj Bosni i Hercegovini. U brigadama koje su učestvovale u oslobađanju Sarajeva 1945. borili pripadnici svih naroda i narodnosti bivše Jugoslavije.

U selu Bukvik kod Brčkog, 21. septembra 1943. godine pred masom okupljenog naroda, uz cvijeće, zastave proglašena je nova partizanska jedinica – Muslimanska brigada. Postrojena su prva dva bataljona i prištapske jedinice.

Čitanjem naredbe Štaba Prvog bosanskog korpusa Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije (NOVJ), formirana je 3. bosanska muslimanska brigada koja će nešto kasnije, u okviru šire reorganizacije jedinica NOVJ, biti preimenovana u 16. muslimansku narodnooslobodilačku brigadu. Zbog svojih vojničkih uspjeha, ona je uskoro ponijela i počasni naziv udarna. Na dan formiranja je brojala oko 450 boraca, ali taj broj se ubrzano povećavao.

Do kraja rata, 16. muslimanska brigada je učestvovala u brojnim teškim borbama, prešavši u svojim manevrima preko 3.500 kilometara. Najduži period svog borbenog djelovanja provela je na području sjeveroistočne i istočne Bosne, a povremeno se kretala i ratovala i na području istočne Hercegovine, Sandžaka i Crne Gore.